Jak zorganizować transport materiałów niebezpiecznych?

Przewóz materiałów niebezpiecznych to obok transportu żywności najbardziej restrykcyjna z dziedzin transportu. W obu przypadkach powodem równie mocno wyśrubowanych norm jest troska o zdrowie i bezpieczeństwo osób postronnych.

O ile jednak w transporcie żywności kluczową rolę odgrywają warunki transportu (temperatura i wilgotność powietrza), o tyle podczas transportu materiałów niebezpiecznych najważniejsze jest dokładne odizolowanie ładunku od środowiska zewnętrznego i możliwe ograniczenie ryzyka przedostania się ich poza pojemniki transportowe.

Podstawa prawna

Przede wszystkim w transporcie drogowym warto wspomnieć o Umowie Europejskiej ADR (The European Agreement concerning International Carriage of Dangerous Goods by Road). Określa ona warunki dot. pakowania, oznakowania oraz transportu niebezpiecznych substancji, a także szczegółowo wymienia i klasyfikuje materiały uznawane za niebezpieczne. W tej umowie znajdziesz także wyszczególnione zakazy ładowania, szczególnie przydatne, kiedy planujesz transport kilku rodzajów materiałów niebezpiecznych i nie masz pewności, czy można bezpiecznie transportować je razem. Umowa ADR jest porozumieniem międzynarodowym (obowiązuje w 50 krajach) i jest nowelizowana co 2 lata.

Rodzaje materiałów niebezpiecznych

Mówiąc najogólniej, materiały niebezpieczne to wszystkie, które w bezpośredniej styczności mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia. W ich skład wchodzą substancje: wybuchowe, zapalne, żrące, trujące, zakaźne czy promieniotwórcze. Dodatkowo każda z tych podgrup wymaga odpowiedniego sposobu transportu, przede wszystkim odpowiedniego typu pojazdu oraz pojemnika.

Pojazdy i opakowania służące do transportowania substancji niebezpiecznych

Materiały niebezpieczne można transportować zarówno w pojazdach zamkniętych, jak i odkrytych, o ile tylko stosuje się do instrukcji bezpieczeństwa. Ładunek musi być zabezpieczony tak, aby nie przemieszczał się podczas transportu – można w tym celu użyć pasów transportowych, materiałów przeciwpoślizgowych, przegród, regulowanych podpór etc.

Granulaty, proszki i niektóre towary ciekłe mogą być transportowane w cysternach – szczegółowe rodzaje towarów, oraz cystern są regulowane prawnie (odpowiednią klasyfikację można znaleźć w umowie ADR). W przypadku transportu płynów cysterną należy także pamiętać, aby cysterna była napełniona – w przypadku wypełnienia cysterny tylko do połowy, płyn przemieszczający się wewnątrz podczas transportu może doprowadzić do reakcji, która stworzy zagrożenie dla zdrowia i życia osób w pobliżu.

Wszystkie pojazdy przeznaczone do transportu substancji niebezpiecznych powinny być oznakowane znormalizowanymi tablicami ADR:

tablica ADR

Przykładowa tablica ADR; źródło: Wikipedia

Wszystkie opakowania, w których są transportowane substancje niebezpieczne (beczki, kanistry, skrzynie czy bębny) muszą być w sposób widoczny oznakowane oraz posiadać atest Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Opakowań. Oznakowanie opakowań powinno zawierać m.in.:

  • nazwę substancji
  • nazwę, adres siedziby i numer telefonu przedsiębiorstwa, które wprowadza substancję do obrotu
  • znak lub znaki ostrzegawcze oraz napisy opisujące znaczenie znaków

Doradca ADR

Jednym z wymogów określonych przez umowę ADR jest konieczność powołania doradcy ADR (lub DGSA – od angielskiej nazwy porozumienia). Taki doradca powinien funkcjonować w każdym podmiocie gospodarczym związanym z transportem materiałów niebezpiecznych (to oznacza zarówno przewoźników, jak i firmy wysyłające i odbierające towary niebezpieczne).

Zadaniem takiego doradcy jest wsparcie w planowaniu i realizowaniu bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych, kontrola realizacji niezbędnych wymogów bezpieczeństwa, szkolenie osób, które będą brały udział w transporcie materiałów niebezpiecznych, a także rocznych sprawozdań z realizacji procedur i instrukcji bezpieczeństwa w transporcie materiałów niebezpiecznych.

 

materiały wybuchowe

materiały wybuchowe

gazy niepalne

gazy niepalne

gazy palne

gazy palne

materiały zakaźne

materiały zakaźne

materiały radioaktywne

materiały radioaktywne

Przewoźnik transportujący materiały niebezpieczne

Przede wszystkim przewoźnik powinien zostać przeszkolony przez doradcę ADR – poznać procedury, których będzie musiał przestrzegać w transporcie materiałów niebezpiecznych. Każdorazowo powinien też otrzymać od zleceniodawcy pisemną instrukcję na temat właściwego transportu przewożonego ładunku, do której powinien się bezwzględnie stosować. W przypadku transportu materiałów łatwopalnych musi posiadać sprzęt gaśniczy, a w przypadku wszystkich materiałów, które mogą stanowić zagrożenie dla osób przebywających w niewielkiej odległości od nich – specjalną odzież ochronną.

Należy pamiętać, że choć odpowiedzialność za bezpieczeństwo transportowanego ładunku spada na przewoźnika, bezproblemowe dostarczenie przewożonych substancji do miejsca docelowego leży w interesie wszystkich stron – przede wszystkim ze względu na poważne konsekwencje w razie niewłaściwego przechowywania czy uszkodzenia pojemników, łącznie z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia osób postronnych.

Dlatego też podczas planowania transportu materiałów niebezpiecznych dużą rolę odgrywa nie tylko sprawny środek transportu oraz odpowiednie opakowania, ale również wybór odpowiedniej trasy. Zwykle w transporcie kluczową rolę odgrywa jej długość, ale w przypadku materiałów niebezpiecznych stan drogi ma dużo większe znaczenie. Ważne, aby jak najbardziej ograniczyć ryzyko awarii, wypadku, niespodziewanych objazdów czy innych wydarzeń losowych – inaczej zagrożone może być zdrowie i życie osób postronnych, a także samego przewoźnika.

Zlecając transport materiałów niebezpiecznych starannie dobierz przewoźnika – upewnij się, że został przeszkolony i posiada odpowiedni sprzęt (odzież ochronną, jeśli jest wymagana,  gaśnicę etc.) oraz że jego pojazd transportowy jest zgodny z wytycznymi ADR.

Choć prawnie odpowiedzialność za bezpieczeństwo ładunku ponosi przewoźnik, Twoją rolą jest przekazać mu jak najbardziej szczegółowe procedury nie tylko odnośnie samego transportu, ale także postępowania w razie awarii czy też wypadku. Często zależy od tego nie tylko zdrowie, ale też życie osób, które wejdą w kontakt z ładunkiem podczas przewożenia.

Malwina

Interesują mnie proste sposoby na bezpieczny transport nietypowych przedmiotów. Na blogu staram się udowadniać, że – po drobnych przygotowaniach – przewieźć da się wszystko. Nawet jeśli kurier mówi, że się nie da.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *